X

Veelgestelde vragen

De veelgestelde vragen rondom geestelijke verzorging in de eerste lijn worden samengebracht op deze pagina van de Fibula website. Heb je vragen, opmerkingen of wil je informatie, kijk onderaan bij 'Meer informatie' voor de juiste contactpersoon. 

 

Nee, dit hoeft u niet te doen. In de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) is vastgelegd wat goede zorg inhoudt en wat er moet gebeuren als mensen een klacht hebben over de zorg. Deze wet geldt voor alle zorgaanbieders. Zowel voor zorginstellingen als zelfstandige beroepsbeoefenaren, zoals zzp’ers.

Opstart Centrum voor Levensvragen (CvL)

Hoe kom ik in contact met gekwalificeerde geestelijk verzorgers in mijn regio?

Op een overzichtskaart staan een aantal geestelijk verzorgers die werkzaam zijn in de eerstelijnszorg. Zij zijn in te schakelen voor begeleiding bij zingevings- en levensvragen, ethische vraagstukken en spirituele zorg. Ook is er een actueel overzicht van SKGV-geregistreerde geestelijk verzorgers; klik op 'zoeken' voor de volledige lijst.

Daarnaast zijn geestelijk verzorgers vaak verenigd in vakgroepen binnen instellingen en regionale netwerken. Binnen de instellingen kun je contact opnemen met de coördinator van de vakgroep. Voor de regionale netwerken van geestelijk verzorgers kun je contact opnemen met de hiervoor aangestelde aanspreekpunten. Meer informatie over geestelijke verzorging in de eerste lijn.

Najaar 2019 komt de website www.geestelijkeverzorging.nl online, met informatie over onder andere geestelijke verzorging, geestelijk verzorgers en Centra voor Levensvragen.

Hoe kan ik de samenwerking binnen het sociale domein opstarten?

Start met een kennismaking met lokale partners zoals vrijwilligersorganisaties, patiëntenvereniging, WMO-consulent (gemeente), inloophuizen, sociale wijkteams en andere netwerken (dementie, CVA).  Ook zijn er voorbeelden van samenwerking te vinden via het Platform Regionale Initiatieven Levensvragen en de Agora werkconferentie 2019.  Vanuit het projectteam wordt hier ondersteuning bij aangeboden. Neem voor meer informatie contact op met Agora.

Welke activiteiten kan ik ondernemen om de bekendheid van en hulpmogelijkheden bij zingevings- en levensvragen te vergroten?

Aandacht en hulp bij zingevings- en levensvragen kan ook door anderen dan geestelijk verzorgers worden gegeven. Mensen kunnen worden gesteund door structuren die er zijn in onze samenleving zoals de familie, het sociale netwerk, onderwijs, werk en geloofsgemeenschappen. Wanneer een sociaal netwerk ontbreekt of daar niet toe in staat is, kunnen zorgverleners, sociaal werkers en getrainde vrijwilligers hulp en steun bieden. Als dit niet langer volstaat, bijvoorbeeld wanneer sprake is van ingrijpende veranderingen in het leven van mensen en/of wanneer zij worstelen met vragen van existentiële aard, kan de geestelijk verzorger als expert worden ingeschakeld. Lokale netwerken kunnen bekendheid en hulpmogelijkheden vergroten door een lokale sociale kaart op te stellen met aanbieders van zorg, welzijn en geestelijke verzorging.

Maak gebruik van de indicatiekaarten voor professionals en cliënten. Deze kaarten zijn ook beschikbaar via de website www.geestelijkeverzorging.nl, die binnenkort online gaat. 

Is er een voorbeeldplan van aanpak beschikbaar voor het opstarten van een Centrum voor Levensvragen?

Voorbeelden van een plan van aanpak kunnen door de projectleiders/netwerkcoördinatoren worden gedeeld via Basecamp. Ook kun je gebruik maken van het groeiboek, ontwikkeld door het Platform Regionale Initiatieven Levensvragen (PRIL).  Dit is een informatief document over het opzetten en uitwerken van initiatieven om ouderen ondersteuning te bieden bij levensvragen. Welke samenwerkingspartners zijn mogelijk? Aan welke financieringsmogelijkheden kan worden gedacht? Biedt het initiatief ondersteuning aan ouderen door vrijwilligers of professionals? En welke rechtsvorm kan het best worden gekozen?

Is het ook mogelijk geestelijk verzorgers in te zetten bij rouw- en verliesbegeleiding voor gezinnen met een ernstig ziek kind?

Rouw- en verliesbegeleiding voor gezinnen met een ernstig ziek kind is geregeld via de zeven Netwerken Integrale Kindzorg (NIK). Vragen kunnen worden aangemeld via de betrokken geestelijk verzorger of rouw- en verliesbegeleider bij de netwerkcoördinator van het Netwerk Integrale Kindzorg in de regio waar het gezin woont. De netwerkcoördinator kan ook gezinnen helpen die op zoek zijn naar geestelijk verzorger of rouw- en verliesbegeleider. Meer informatie over de subsidieregeling voor de inzet van geestelijk verzorgers en rouw- en verliesbegeleiders in de thuissituatie van gezinnen met een ernstig ziek kind.

Theme picker

Geestelijke verzorgers

Aan welke criteria moet een geestelijk verzorger voldoen voor inzet in de eerste lijn?

‘Bekwaam en bevoegd zijn geestelijk verzorgers die ingeschreven zijn in het register van Stichting Kwaliteitsregister Geestelijk Verzorgers (SKGV).’

Meer informatie op de website van het SKGV-register.

Voor 2019 en 2020, de opstartfase voor geestelijke verzorging in de eerste lijn, geldt een overgangsregeling. Wanneer blijkt dat in deze fase geen geestelijk verzorger met een registratie in het SKGV beschikbaar is, kan de inzet van een professional met aantoonbare ervaring (minimaal 5 jaar) in het werk van geestelijke verzorging worden vergoed, als: 

  • deze professional scholing volgt om de vereiste bekwaamheidseisen voor registratie in het SKGV te behalen; 
  • én werkt onder supervisie en verantwoordelijkheid van een geregistreerd geestelijk verzorger. 

De criteria zijn ook terug te lezen in de factsheets die de partijen hebben samengesteld. 

Mogen er aanvullende eisen worden gesteld aan deelnemende geestelijk verzorgers?

Er zijn in de subsidieregeling eisen gesteld aan de deelname van geestelijk verzorgers: Uitsluitend geestelijk verzorgers die bekwaam en bevoegd zijn en in het kwaliteitsregister SKGV zijn opgenomen. Die opname in het kwaliteitsregister vereist lidmaatschap van VGVZ en/of NVPA en daardoor deelname aan de door hen ontwikkelde klachtenprocedure.

Dat betekent niet dat geestelijk verzorgers die aan deze eis voldoen automatisch kunnen deelnemen en declareren.

Er kunnen aanvullende afspraken worden gemaakt welke geestelijk verzorgers wel of niet worden ingeschakeld. In sommige regio’s wordt gekozen voor geestelijk verzorgers die een intramurale aanstelling hebben (wat mogelijk ten koste gaat van de aandacht voor het sociale domein), in andere regio's wordt gekozen voor een beperkt aantal geestelijk verzorgers om het aantal uren per geestelijk verzorger op een kwantitatief en kwalitatief peil te brengen.

Zolang het project loopt (2019 en 2020) mag een netwerkcoördinator zelf bepalen wie de partners zijn die hij/zij in wil schakelen, dus met welke geestelijk verzorgers in de regio werkafspraken worden gemaakt. Voor de toekomst hangt het (wellicht) af van de financieringsvorm, maar daar valt nu nog geen uitspraak over te doen.

Belangrijk is dat je met elkaar een structuur vindt waarbij de geestelijke verzorging in een regio wordt georganiseerd. Dat betekent dat een netwerkcoördinator en/of een kwartiermaker/coördinator CvL aanvullende eisen mag en/of moet stellen. Daarbij kun je denken aan:

  1. bewaken van de samenwerking
  2. bewaken van de kwaliteit
  3. afspraken m.b.t. registratie
  4. inhoudsparameters (naast registratie moet je dan denken aan dingen als verslaglegging, overdracht, overleg)
Wat houdt de overgangsregeling in?

Wanneer blijkt dat er geen geestelijk verzorger met een registratie in het SKGV beschikbaar is, kan de inzet van een professional met aantoonbare ervaring (minimaal 5 jaar) in het werk van geestelijke verzorging worden vergoed, als: 

  • deze professional scholing volgt om de vereiste bekwaamheidseisen voor registratie in het SKGV te behalen:
  • én werkt onder supervisie en verantwoordelijkheid van een geregistreerd geestelijk verzorger. 

Deze overgangsregeling geldt vooralsnog tot 1 januari 2021. Voor onduidelijkheden kun je contact opnemen met de deelprojectleider van deelprojectgroep Praktijkcriteria & Voorwaarden, Robert Koorneef.     

Is een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) nodig?

Een Verklaring Omtrent het Gedrag (VOG) is een verklaring waaruit blijkt dat het gedrag van een werknemer in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen van een specifieke taak of functie in de samenleving

Geen VOG

Er is geen VOG nodig indien dit niet wettelijk verplicht is, niet is opgenomen in de CAO-afspraken of de werkgever geen VOG van de werknemer verlangt. Voor geestelijk verzorger in de thuissituatie geldt die verplichting niet.

Verplichte VOG

Met de invoering van de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) die per 1 januari 2016 in werking is getreden, is voor een aantal branches een VOG verplicht: Zorgorganisaties die actief zijn in het domein van de Wet Langdurige Zorg zijn verplicht vanaf 1 januari 2016 aan nieuwe werknemers en andere arbeidskrachten (uitzendkrachten/ ZZP-ers) een Verklaring omtrent het gedrag (VOG) vragen. Deze verplichting geldt niet voor vrijwilligers en mantelzorgers.

Niet verplichte VOG

In andere situaties kan de werkgever zelf bepalen dat een VOG verplicht is bij de aanstelling voor een functie of uitvoeren van taken. Hoewel dit dan niet wettelijk verplicht is, dient de werknemer dan wel een VOG te overleggen. 

Vanwege de verplichting van een VOG in de zorg oriënteren diverse netwerken, Centra voor Levensvragen, VGVZ en SKGV zich op de vraag of en aan wie een VOG door deelnemende geestelijk verzorgers moet worden overlegd, in aanvulling op de eisen die in de subsidieregeling staan vermeld. Sommige netwerken en Centra voor Levensvragen stellen deze wel als voorwaarde voor deelname in de eigen regio.

Is er een geldigheidsduur aan een VOG verbonden?

Verplichte VOG

Voor de verplichte VOG vanuit de Wkkgz geldt dat de VOG bij de aanstelling van nieuwe medewerkers niet eerder afgegeven mag zijn dan 3 maanden voor het tijdstip waarop de betrokkene voor de zorgaanbieder ging werken.

Niet verplichte VOG

Indien de VOG niet verplicht is maar wel gevraagd vanuit de werkgever, geldt er geen wettelijke geldigheidsduur. De VOG is een momentopname. De aanvrager van de VOG, meestal de werkgever, bepaalt hoe recent de VOG moet zijn.

Wat wordt verstaan onder geestelijke verzorging?

Geestelijke verzorging is professionele begeleiding, hulpverlening en advisering bij zingeving en levensbeschouwing. Een geestelijk verzorger komt in beeld als de vanzelfsprekende orde van het alledaagse leven wordt doorbroken; in situaties van leven en dood, bij afscheid en verlies, bij ervaringen van grote verbondenheid of juist van verlatenheid, en bij ethische vragen. Geestelijk verzorgers richten zich op:

  • omgaan met levensvragen;
  • zingevingsvragen;
  • spiritualiteit en;
  • ethische afwegingen

(Uit de VGVZ Beroepsstandaard 2016_11_v5.indd   7)

Meer informatie over geestelijke verzorging op www.geestelijkeverzorging.nl
 

Geestelijke verzorging is niet hetzelfde als GGZ. Geestelijke gezondheidszorg (ggz) is een toegepaste wetenschap die zich met de psychische gezondheid van mensen bezighoudt en zich richt op:

  • voorkomen van psychische aandoeningen;
  • behandelen en genezen van psychische aandoeningen;
  • laten deelnemen van mensen met een psychische aandoening aan de samenleving;
  • bieden van hulp aan mensen die ernstig verward/verslaafd zijn en die uit zichzelf geen hulp zoeken.

(Wikipedia en ggznederland.nl)

Theme picker

Financiering

Wat is een groepsconsult in het kader van geestelijke verzorging die voor vergoeding in aanmerking komt?

Ook groepsconsulten kunnen voor vergoeding in aanmerking komen. Er wordt van een groepsconsult gesproken als er sprake is van het begeleiden van personen uit verschillende systemen (dus de personen hebben geen relatie tot elkaar) en met vergelijkbare vraagstukken. 

Bij de begeleiding van een patiënt of van een patiënt met partner en/of kinderen is geen sprake van een groepsconsult maar van een solo-consult. Het solo-consult speelt zich af binnen één systeem, ongeacht het aantal deelnemers.

Activiteiten van geestelijk verzorgers in de thuissituatie worden vergoed. Wat wordt verstaan onder thuissituatie?

De regeling voorziet in geestelijke verzorging voor mensen van 50 jaar en ouder en mensen in de palliatieve fase en naasten, die niet in een instelling verblijven vallend onder de Wet Toelating Zorginstellingen. Activiteiten van geestelijke verzorgers (consulten, MDO’s, scholing) die bijvoorbeeld in en vanuit hospices en bijna-thuis-huizen wordt geboden, kunnen worden gedeclareerd volgens deze regeling, mits de instelling niet onder de WTZ valt. Instellingen voor begeleid wonen worden gezien als thuissituatie. Transmuraal werken wordt met deze regeling gestimuleerd. 

Welke tarieven mag ik rekenen voor de inzet van de geestelijk verzorger bij de consulten, bij- en nascholing en deelname aan MDO?
  • Het adviesbedrag voor een consult van geestelijk verzorger bedraagt € 90,75 (incl. BTW) als uurtarief voor 2019 en 2020, 45 minuten van dit consult zijn consult-minuten, 15 minuten indirecte minuten (registratie, verslaglegging). 
  • Voor deelname van geestelijk verzorgers aan een MDO is het adviesbedrag € 60 (incl. BTW) per uur. 
  • Voor scholing door geestelijk verzorgers is het adviesbedrag € 60. Bij scholing is het redelijk te rekenen met een half uur voorbereiding tegen hetzelfde tarief.

Een volledig en actueel overzicht van de Tarieven.

Parkeer- en reiskosten van geestelijk verzorgers t.b.v. consulten, scholing en bijwonen MDO horen bij het 5/7e deel dat de netwerken ter beschikking hebben voor de inzet van geestelijke verzorging. Hierover kunnen lokaal werkafspraken worden gemaakt.

Moet BTW worden gerekend over de verleende diensten?

Ja. Over de verrichtingen van de geestelijk verzorger dient BTW te worden gerekend (21%). Voor het verzorgen van scholing geldt alleen een BTW-vrijstelling voor de geestelijk verzorger met een eigen praktijk, indien deze geestelijk verzorger is geregistreerd bij het Centraal Register Kort Beroepsonderwijs (CRKBO).                                       

Hoe vindt de financiering van geestelijke verzorging na 2020 plaats?

De financiering van de inzet van geestelijk verzorgers in de eerste lijn wordt vanuit de regeerakkoordmiddelen vanaf 2021 structureel beschikbaar gemaakt. De wijze waarop de financieringsstructuur er dan uit gaat zien, is nog niet vastgesteld. VWS onderzoekt de mogelijke financieringsmodellen en ZonMW heeft actieonderzoek en effectenonderzoek gepland. De resultaten van de regionale initiatieven zullen hierbij worden betrokken.

Theme picker

Bij- en nascholing

Waar vind ik een overzicht van beschikbare bij- en nascholingen voor professionals en vrijwilligers?

Een overzicht van beschikbare bij- en nascholingen wordt momenteel landelijk samengesteld door de deelprojectgroep onderwijs. Voor geestelijk verzorgers is op de site van SKGV een overzicht van alle beschikbare cursussen te vinden.

De DPG bij- en nascholingen kan pas in een later stadium een overzicht aanreiken van bijscholingen en cursussen voor andere professionals en vrijwilligers. Zodra dat bekend is, wordt dat hier vermeld.

Theme picker

Consultverlening

Hoeveel consulten mag een geestelijk verzorger maximaal verlenen?

Er is landelijk geen bindende afspraak over het aantal consulten welke een geestelijk verzorger maximaal mag verlenen per aanvraag. We adviseren om vooraf duidelijke afspraken te maken tussen het netwerk en de geestelijk verzorger over het maximumaantal consulten per cliënt. Als richtlijn kan worden gestart met bijvoorbeeld 1- 3 consulten per cliënt.

Landelijk hanteren meerdere regio’s 5 consulten en/of stellen aanvullende eisen als meerdere gesprekken noodzakelijk zijn.

Bij een behoefte aan meer gesprekken dan vooraf besproken, wordt geadviseerd dit altijd in overleg met de coördinator/projectleider te laten plaatsvinden met bijvoorbeeld een maximum tot 12 consulten per cliënt.

Theme picker

Interprofessioneel consult verlenen

Theme picker

(Verwijs)modellen

Zijn er verwijzingsmodellen?

Op dit moment zijn er geen verwijzingsmodellen. Met het oog op de toekomstige openstelling voor alle doelgroepen, wordt er aan de University of Tilburg wel gewerkt aan een verwijzingsmodel door PLOEG.

Theme picker

Technische en juridische vragen

Ben ik verplicht een klachtenprocedure binnen mijn Centrum voor Levensvragen vorm te geven?

Nee, dit hoeft niet. In de Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz) is vastgelegd wat goede zorg inhoudt en wat er moet gebeuren als mensen een klacht hebben over de zorg. Deze wet geldt voor alle zorgaanbieders. Zowel voor zorginstellingen als zelfstandige beroepsbeoefenaren, zoals zzp’ers.


Als centrum is het niet nodig apart een klachtenprocedure vorm te geven. Geestelijk verzorgers kunnen onder verschillende klachtenprocedures vallen, namelijk:

  1. De geestelijk verzorger valt, als SKGV geregistreerde, terug op de beroepsstandaard van de vereniging waar hij/zij lid van is. Zo heeft de VGVZ voor haar leden een klachtenreglement. Dit geldt ook voor geestelijk verzorgers die lid zijn van de NVPA. Is een geestelijk verzorger van beide organisaties lid dan kan de melder zelf kiezen bij welke organisatie hij/zij de klacht neerlegt. 
  2. Voor geestelijk verzorgers die hun werkzaamheden uitvoeren namens een werkgever kan de klacht ook lopen via de klachtenregeling van deze organisatie.
  3. De zendende instantie kan eventueel ook een rol spelen in een klachtenprocedure.

Voor meer informatie verwijzen we naar de VGVZ beroepsstandaard en -code.

Theme picker

Relevante websites

Theme picker

Meer informatie

Bij wie kan ik terecht voor vragen of meer informatie?
  • Algemene vragen en informatie: Joep van de Geer, kennismakelaar zingeving, spiritualiteit en geestelijke verzorging bij Agora 
  • Over de netwerken palliatieve zorg: Jeroen Joosten, projectleider geestelijke verzorging bij Fibula 
  • Over geestelijk verzorgers: Robert Koorneef, directeur bij de VGVZ
  • Over de Netwerken Integrale Kindzorg (NIK): Lennart de Vries, programmamanager bij het Kenniscentrum Kinderpalliatieve Zorg  

De vragen en antwoorden vallen onder de verantwoordelijkheid van de Deelprojectgroep praktijkcriteria en voorwaarden. Heb je vragen? Neem dan contact op met de deelprojectleider, Robert Koorneef. Binnen 14 dagen wordt op deze webpagina antwoord gegeven op elke nieuwe vraag, indien het een veelgestelde vraag betreft. 

Theme picker